Home › Kritisch
Kritisch
Korte stukken die wijzen op wat in de publieke voorlichting wordt weggelaten: de rapporten uit Engeland en Nederland die het bewijs voor medische behandeling van jongeren zwak of laag tot zeer laag noemen (bron, bron), de Zweedse en Finse richtlijnen die daarom tot grote voorzichtigheid manen (bron), en de stemmen van wie twijfelt of spijt heeft.
Geen polemiek omwille van polemiek. Wel het hardop benoemen van wat klinieken, scholen en media liever stil houden: dat ook de Gezondheidsraad, die in juni 2026 geen aanleiding zag om te adviseren de zorg anders in te richten, schrijft dat de mogelijke effecten op cognitie en vruchtbaarheid en de effecten op de lange termijn nog onvoldoende onderzocht zijn (bron).
Alle columns
16 mei 2026
De discussie die werd afgebroken
Filosoof Kathleen Stock verliet in 2021 de Universiteit van Sussex na protest van studenten. Een column over wat een universiteit moet kunnen verdragen.
16 mei 2026
De kliniek die niets uitsluit
Autisme, depressie, eetstoornissen en trauma komen veel voor bij jongeren in de genderkliniek. Een column over wat een goede kliniek eerst moet uitsluiten.
16 mei 2026
De onmogelijke vraag
Een kind van twaalf mag beslissen over hormonen. Maar mag het ook nee zeggen tegen die beslissing? Een column over onmogelijke informed consent.
16 mei 2026
Wat de rapporten uit het buitenland zeggen
Cass, NICE, SBU en de Finse richtlijn noemen het bewijs voor pubertijdsremmers bij jongeren zwak. Wat Engeland en Zweden deden en hoe Nederland reageerde.
16 mei 2026
De stem van na de spijt
Wat honderd detransitioners in onderzoek vertelden, waarom niemand weet hoe vaak detransitie voorkomt en wat de Gezondheidsraad in 2026 over spijt adviseerde.
16 mei 2026
Genderzorg in de media: van Newsnight tot Zembla
Hoe BBC Newsnight, The Times en The Guardian over genderzorg voor jongeren berichtten en wat Zembla in 2023 in Nederland liet zien. Een column over media.
16 mei 2026
Het boek dat niemand mocht lezen
Amazon weigerde advertenties, Target haalde het een dag offline. Een column over Irreversible Damage, het boek van Abigail Shrier dat niemand mocht lezen.
16 mei 2026
Het rapport uit Engeland
De Cass Review uit 2024 telt 388 pagina’s over de Engelse jeugdgenderzorg. Een column over de bevindingen, de aanbevelingen en de reactie, ook in Nederland.
16 mei 2026
Het rapport uit Finland
Finland herzag in juni 2020 de zorg voor minderjarigen met genderdysforie. Een column over de COHERE-aanbeveling en het Finse onderzoek dat eraan voorafging.
16 mei 2026
Het rapport uit Nederland dat er niet was
Engeland heeft Cass, Zweden SBU. Nederland kreeg in 2026 een advies van de Gezondheidsraad, maar een rapport dat de eigen cohorten lang volgt ontbreekt nog.
16 mei 2026
Het rapport uit Zweden
Het SBU vond in 2022 te weinig bewijs voor hormoonbehandeling van jongeren. Zweden geeft die nu alleen in onderzoek of bij uitzondering. Wat deed Nederland?
16 mei 2026
Het zwijgen van de overheid
Na de Cass Review vroeg de minister de Gezondheidsraad om advies, dat ruim twee jaar later kwam. Een column over een overheid die wacht in plaats van beslist.
16 mei 2026
Wat de cijfers laten zien
Van minder dan vijftig naar zo'n 5000 verwijzingen per jaar in het VK, vooral meisjes. Een column over wat de cijfers uit het VK, Zweden en Nederland tonen.
25 september 2026
Bijna acht op de honderd stopten
Een Fins registeronderzoek onder 1.359 mensen laat zien dat 7,9% stopte met hormonale genderzorg, met een stijgende trend. Wat betekent dat cijfer echt?
29 september 2026
De teamleider die genderzorg 'pseudo-medicine' noemt
Een voormalig klinisch teamleider van een NHS-genderkliniek noemt de behandeling van volwassenen 'pseudo-medicine': geen bewijsbasis voor hormonen en chirurgie.
30 september 2026
De strategische terugtocht van het Dutch Protocol
Onderzoekers van het Amsterdamse genderteam schrijven dat informed consent bij jongeren steunt op kennis die niet vast te stellen is. Wat Bolhuis daarin leest.
6 oktober 2026
De zorgverlener die je niet gelooft
Canadees interviewonderzoek onder twaalf autistische trans volwassenen: velen voelden zich in de genderzorg niet geloofd. Wat de studie wel en niet laat zien.