Home › Columns › De stem van na de spijt

De stem van na de spijt

Column · detransitie

Ze is achtentwintig. Ze heeft een dubbele mastectomie achter de rug, vijf jaar testosteron, een naamswijziging en een diepe baard die ze nu opnieuw laat lasern. Ze noemt zichzelf weer Sarah. Ze schaamt zich nergens voor.

Wat ze niet meer wil zwijgen over: dat ze geen trans is. Dat ze nooit trans was. Dat ze op haar zestiende een meisje was met autisme, een eetstoornis en een trauma, dat ze in een kliniek terechtkwam waar één bril paste, en dat niemand haar tegenhield. Haar moeder probeerde het. Haar vader was uit beeld. De therapeut zei dat affirmatie de enige weg was.

Wat detrans betekent

Detransitioners zijn lange tijd weggehouden uit het debat. Activisten noemden hen randverschijnsel, fragiel, manipuleerbaar, gevaarlijk voor ‘echte transmensen’. De Britse onderzoeker Lisa Littman publiceerde in 2021 een studie onder 100 detransitioners. De meerderheid voelde zich tijdens hun transitie nooit serieus onderzocht. Geen psychiatrische uitvraag. Geen confrontatie. Alleen bevestiging.

Het cijfer detransitie is omstreden — precies omdat klinieken weigerden mensen na uitval na te bellen. Wie wegging, telde niet meer. Maar internationale cohorten suggereren dat 7 tot 30 procent uiteindelijk terugkeert of zijn transitie staakt. Dat is geen randverschijnsel. Dat is een epidemiologische schreeuw die niet werd gehoord.

Wat ze nu vragen

Detransitioners vragen niet om wraak. Ze vragen om een systeem dat dit voorkomt. Ze vragen om medische dossiers waarin staat wat er fout ging. Om psychotherapie eerst, hormonen later. Om wachttijden die ruim genoeg zijn voor het onderscheid tussen identiteit en symptoom. Om een arts die durft te zeggen: misschien ben je niet wat je denkt.

Hun stem groeit. Sarah heeft een YouTube-kanaal. Zij is niet meer alleen. En zolang Nederlandse beleidsmakers de Britse, Zweedse en Finse rapporten negeren, blijven die stemmen luider worden — tot luisteren goedkoper wordt dan wegkijken.