Genderzorg in de media: van Newsnight tot Zembla

Wat Newsnight liet zien

Op 19 juni 2020 berichtte BBC Newsnight over de genderdienst van de Tavistock-kliniek, toen de enige genderkliniek van de NHS voor kinderen in Engeland. De journalisten Hannah Barnes en Deborah Cohen hadden uitgelekte verslagen gelezen van gesprekken met medewerkers, gevoerd voor een interne evaluatie. Daarin zeiden behandelaars dat hun zorgen over het welzijn van patiënten waren afgekapt (in het Engels: "shut down") en dat sommige patiënten te snel naar een transitietraject waren verwezen (bron).

Een oud-medewerker zei tegen de BBC dat dit misschien verklaart waarom meer dan veertig behandelaars de dienst binnen drie jaar verlieten. De trust die de kliniek bestuurde, wees de beschuldigingen af en noemde de dienst veilig en zorgzaam. Newsnight nam dat weerwoord op en schreef er zelf bij dat waarschijnlijk niet alle medewerkers zo kritisch waren als degenen van wie de redactie de verslagen had gelezen (bron).

Barnes schreef er later een boek over: Time to Think, dat op 23 februari 2023 verscheen bij Swift Press. Volgens de uitgever leidde zij bij Newsnight de berichtgeving over de zorg voor jongeren met genderproblemen (bron).

Wat het in Engeland losmaakte

In The Times schreef Janice Turner al in 2017 over het onderwerp, onder meer in ‘Why do so many teenage girls want to be boys?’ van 11 november 2017 en ‘The battle over gender turns bloody’ van 16 september 2017. Met die twee stukken en een derde was zij in 2018 finalist voor de Orwell Prize voor journalistiek (bron).

Bij The Guardian lag de verdeeldheid op straat. In november 2018 schreven drie journalisten van de Amerikaanse redactie in hun eigen krant dat zij het oneens waren met een hoofdredactioneel commentaar van de Britse redactie over de Gender Recognition Act. Bijna alle verslaggevers en redacteuren van de kantoren in New York, Washington en Californië hadden de Britse redactie daarover geschreven (bron).

In maart 2020 schreven 338 medewerkers van The Guardian een brief aan hoofdredacteur Kath Viner, na een column van Suzanne Moore. De brief sprak van een "pattern of publishing transphobic content". In november 2020 maakte Moore bekend dat zij de krant had verlaten (bron).

En in Nederland

Op 24 oktober 2023 kwam Zembla, het onderzoeksjournalistieke platform van BNNVARA, met ‘Het transgenderprotocol’, over de wetenschappelijke basis van de Nederlandse genderzorg. Zembla schrijft dat het Amsterdamse protocol "internationaal onder vuur" ligt en dat de kritiek van genderexperts stuit "op heftige weerstand van collega’s en van transorganisaties" (bron).

De Gezondheidsraad schreef op 30 juni 2026 dat de bewijskracht voor de gevonden effecten van hormoonbehandeling bij jongeren "laag tot zeer laag" is en dat de effecten op cognitie, vruchtbaarheid en de lange termijn nog onvoldoende zijn onderzocht. De commissie ziet daarin geen aanleiding om te adviseren de zorg anders in te richten (bron). Wie die twee helften tegen elkaar wil wegen, moet ze allebei te zien krijgen.

Ongemak is geen maatstaf

Wat een redactie laat liggen, bepaalt mee wat het publiek weet. Niet aanhalen is ook een vorm van weergeven. Een onderwerp dat raakt aan medische ethiek, aan jeugd, aan beleid en aan ouders verdient journalistiek die het weerwoord opneemt en de onzekerheid benoemt. Ongemak op de redactie is geen reden om het te laten.