Home › Kritisch › Het boek dat niemand mocht lezen

Het boek dat niemand mocht lezen

16 mei 2026

Column · censuur

Abigail Shrier schreef in 2020 Irreversible Damage. Een boek over de plotselinge toename van adolescente meisjes die zich trans verklaren. Een Amerikaanse winkelketen haalde het uit zijn webwinkel, een andere weigerde er reclame voor. Dat waren besluiten van bedrijven, niet van de overheid.

Amazon weigerde in juni 2020, een week voor de verschijning, een betaalde advertentiecampagne voor het boek, omdat de inhoud seksuele oriëntatie zou "diagnosticeren, behandelen of in twijfel trekken" (vertaald) (bron). Target haalde het in november 2020 na kritiek op Twitter van zijn webwinkel en zette het er een dag later weer op (bron). In juli 2021 bood de Amerikaanse boekhandelsvereniging ABA excuses aan omdat ze het boek in een mailing aan onafhankelijke boekhandels had meegestuurd; directeur Allison Hill schreef dat dit "horrific harm" had aangericht. Op target.com stond het boek toen niet meer (bron). In een vrije westerse democratie werd een non-fictie boek over een medisch verschijnsel behandeld als verboden literatuur.

Wat het boek beweerde

Het beweerde dat het verschijnsel waarbij vooral pubermeisjes zich plotseling trans verklaren een sociale dynamiek is, geen biologische ontdekking. Het besprak het omstreden onderzoek van Lisa Littman uit 2018 (bron), een online enquête onder 256 ouders over wat zij een snel opkomende genderdysforie noemde. Die ouders werden geworven via drie websites waar ouders zulke ervaringen deelden, dus de uitkomsten zijn verslagen van ouders uit die kring; het tijdschrift plaatste er in maart 2019 een correctie bij (bron). Shrier sprak met meisjes, hun ouders, therapeuten en artsen, en met detransitioners (bron). Het is een journalistiek werk, met bronnen, met nuance, met perspectieven. Het bevatte geen oproep tot geweld, geen ontkenning van het bestaan van transmensen.

Het was, in andere woorden, gewoon een boek. Geen pamflet. Geen propaganda. Een onderzoeksjournaliste die haar werk deed.

Wie de claims achter dit soort affaires wil controleren: GenderPropaganda.nl zet feiten en bronnen naast de frames.

Wat de boycot betekende

De boycot heeft het boek niet uit de wereld gehaald. Toen tientallen medewerkers van Amazon in 2021 vroegen het boek uit de verkoop te halen, bleef Amazon het verkopen (bron). Het verscheen in het Spaans in 2021 (bron), in het Duits in 2023 (bron) en in het Pools in 2023 (bron).

Wat een land niet vertaalt, kent het niet. Wat een land niet kent, kan het niet bespreken. Wat het niet bespreekt, kan het niet beleidsmatig wegen. Zo werkt zelfgekozen onwetendheid. En zo werkt zelfgekozen schuld.

Het boek dat niemand mocht lezen, ligt nog steeds op mijn bureau. Het is niet eens een goed geschreven boek. Maar het is wel waar.

Bronnen

  1. Shrier, A. (2020). Irreversible Damage: The Transgender Craze Seducing Our Daughters. Regnery. regnery.com
  2. Littman, L. (2018). Parent reports of adolescents and young adults perceived to show signs of a rapid onset of gender dysphoria. PLOS ONE. journals.plos.org
  3. Ferguson, C.J. (2021). A Review of 'Irreversible Damage' by Abigail Shrier. Psychology Today. psychologytoday.com
  4. Associated Press (2021). Booksellers association apologizes for anti-trans mailing. kutv.com

Zie ook