Hannah Barnes — Time to Think (2023)

Wat het boek doet

De uitgever omschrijft Hannah Barnes als journalist bij Newsnight, het actualiteitenprogramma van de BBC (bron). In Time to Think (Swift Press, februari 2023) reconstrueert ze de geschiedenis van de Gender Identity Development Service (GIDS) bij de Tavistock and Portman NHS Foundation Trust. Die dienst werd in 1989 opgericht door Domenico Di Ceglie in het St George's Hospital in Londen en verhuisde later naar de Tavistock (bron). Op 28 juli 2022 werd bekend dat de kliniek zou sluiten en plaats zou maken voor regionale centra (bron). Volgens de beschrijving bij de Orwell Prize kreeg Barnes toegang tot duizenden pagina's documenten, waaronder interne e-mails en ongepubliceerde rapporten, en tot ruim honderd uur aan getuigenissen van GIDS-clinici, voormalige patiënten en leidinggevenden van de Tavistock (bron).

Centraal staat de 'early intervention study', waarmee GIDS in 2011 in onderzoeksverband puberteitsremmers begon te geven. Tussen 2011 en 2014 werden 44 jongeren van 12 tot 15 jaar in de studie opgenomen. Voorlopige resultaten uit 2015 en 2016 lieten volgens de Cass Review geen verbetering van het psychisch welbevinden zien; bij een deel van de meisjes namen internaliserende problemen (depressie, angst) volgens de rapportage van ouders toe. Toch gingen de remmers vanaf 2014 van onderzoeksprotocol naar reguliere praktijk (bron). De uitkomsten verschenen pas in december 2020 als preprint en in februari 2021 in PLoS ONE: de onderzoekers vonden geen aanwijzingen voor verandering in psychisch functioneren, en 43 van de 44 deelnemers (98 procent) begonnen daarna met cross-sekse hormonen (bron).

Over de interne waarschuwingen bestaat ook een rechterlijke uitspraak. Begin 2018 benaderden tien bezorgde GIDS-medewerkers psychiater David Bell, toen vertegenwoordiger van het personeel in de Board of Governors van de trust; hij schreef daarop het rapport "Serious Concerns Regarding The Gender Identity Service". Sonia Appleby, maatschappelijk werker en psychoanalytisch psychotherapeut en binnen de trust de aangewezen functionaris voor de bescherming van kinderen, had zorgen van medewerkers aangekaart. Het Employment Tribunal oordeelde na een zitting in juni 2021 dat de trust haar vanwege die meldingen had benadeeld en kende haar 20.000 pond toe (bron).

Het medische dossier over puberteitsremmers — werking, risico's en de internationale heroverweging — staat op puberteitsremmers.nl.

Sterke argumenten

Barnes documenteert. Ze veroordeelt niet, ze laat de papieren spreken. De verschuiving in de instroom die het boek beschrijft, staat ook in de Cass Review: in de eerste jaren zag GIDS minder dan tien kinderen per jaar, vooral jongens vóór de puberteit, en tot 2009 minder dan vijftig per jaar. In 2016 werden 1.071 adolescente meisjes en 426 adolescente jongens verwezen (bron).

De uitgever citeert besprekingen in onder meer The Observer ("This is what journalism is for"), The Sunday Times, de Financial Times en The Times (bron). Het boek stond op de shortlist van de Baillie Gifford Prize for Non-Fiction 2023 (bron) en was finalist voor de Orwell Prize for Political Writing 2023 (bron).

Beperkingen en kritiek

Het boek beslaat één kliniek in één land. De studie waar het om draait was bovendien klein en had geen controlegroep: de Cass Review noemt het een ongecontroleerde studie en betreurt dat het Britse team geen gecontroleerd onderzoek heeft gedaan (bron).

In april 2024 verscheen het eindrapport van de Cass Review. Dat spreekt van een terrein met "remarkably weak evidence" (vertaald: opmerkelijk zwak bewijs) en schrijft dat de nadruk op puberteitsremmers de mogelijkheid heeft overschaduwd dat andere, bewezen behandelingen effectiever kunnen zijn. Cass schrijft er wel bij dat haar onderzoek op de toekomstige zorg was gericht en de eerdere zorgverlening niet heeft doorgelicht (bron). Het rapport is dus geen toets van elk detail uit het boek.

Hoe het past in het debat

Time to Think is misschien het belangrijkste boek uit deze hoek: het is geen polemiek, het is een interne reconstructie. Lees naast Shrier en in samenhang met de Cass Review.