Home › Columns › Het woord dat niemand meer mag gebruiken

Het woord dat niemand meer mag gebruiken

Column · taal en debat

Er zijn woorden die je niet meer mag zeggen. Niet omdat ze onjuist zijn, maar omdat ze ongemak veroorzaken. Het woord ‘vrouw’ staat bovenaan die lijst.

Op de werkvloer hoor ik ‘menstruerend persoon’. In het ziekenhuis ‘personen met een baarmoeder’. In de krant ‘mensen die zwanger kunnen worden’. De woorden zijn nieuw, de bedoeling is oud: weghalen wat zichtbaar is. Een vrouw is geen abstractie. Een vrouw is een lichaam, een geschiedenis, een sekse. Wie dat wegschrijft, wist iets uit dat al miljoenen jaren bestaat.

Wie wint hier iets bij?

Het argument is altijd inclusie. Maar inclusie van wie? Van een paar mannen die zich vrouw voelen, ten koste van de helft van de mensheid. Vrouwen mogen niet meer benoemd worden zoals ze zijn, opdat enkele anderen zich niet uitgesloten voelen. Dat is geen vooruitgang. Dat is een ruil waarbij de meerderheid haar naam inlevert.

De Britse onderzoeksjournalist Helen Joyce noemt het ‘de annulering van de vrouw’. Het is niet retorisch. Wetboeken, ziekenhuisprotocollen en schoolboeken worden herschreven. De gevolgen zijn praktisch: vrouwen in opvanghuizen, in gevangenissen, in kleedkamers verliezen ruimtes die voor hen waren ingericht.

Wat blijft er over

Een woord verbieden is een gedachte verbieden. Wie ‘vrouw’ niet meer mag zeggen, kan ook niet meer denken over wat een vrouw is. Niet over zwangerschap, niet over geweld, niet over loonkloof, niet over medische zorg. De taalpolitie heeft geen onschuldig motief. Ze wist iets, en ze weet wat ze wist.

Ik gebruik het woord. Ik blijf het gebruiken. Niet uit verzet, maar omdat het waar is.