Home › Columns › Wat de cijfers laten zien

Wat de cijfers laten zien

Column · cijfers

In 2010 werden in Nederland minder dan honderd kinderen jaarlijks aangemeld bij de genderkliniek. In 2022 waren het er bijna 1500. Geen enkele andere medische verwijzing groeide zo hard.

Wereldwijd zien we hetzelfde patroon. Tavistock: 50 verwijzingen in 2009, 5000 in 2021. Zweden: 14-keer toename onder jonge vrouwen tussen 2008 en 2018. Verenigde Staten: een verviervoudiging in vijf jaar. Wie aan klassieke transgender-zorg denkt — volwassen mannen die zich vrouw voelen, soms al sinds vroege kinderjaren — vindt die groep niet terug in deze cijfers. De nieuwe groep is fundamenteel anders.

Wie zijn deze meisjes

Veertien tot achttien. Hoog opgeleid. Wit. Geboren in welvarend Westen. Vaak met autismespectrum, eetstoornis, depressie, of een combinatie. Onbekend met genderdysforie tot na de puberteit. Vrijwel altijd intensief actief op sociale media. Vaak met een vriendinnenkring waarin meerderen tegelijk de overgang maken.

Dit is geen aangeboren conditie die ineens werd ontdekt. Dit is een sociaal verschijnsel met een medische rekening. Lisa Littman beschreef het, met de term ROGD. Het is geprobeerd weg te krijgen. Het verschijnsel is gebleven.

Wat de cijfers doen

De cijfers schreeuwen om uitleg. Geen biologische verklaring kan een vertienvoudiging in tien jaar verklaren. Geen genetische factor draait zo snel. Geen verbeterde diagnostiek schept zo’n cohort uit het niets. Wat de cijfers wel laten zien is een culturele dynamiek waarbij identiteit een aanbod is geworden, en jongeren — vooral meisjes — in onzekere fasen daar gretig op intekenen.

Een arts die deze cijfers ziet en zegt ‘dit is gewoon emancipatie’ is niet eerlijk. Een politicus die zegt ‘laat het ZonMw uitzoeken’ rekt de tijd. Een ouder die de cijfers ziet en aan de bel trekt is geen transfoob — die is realist.