Home › Columns › De app die mij niet helpt

De app die mij niet helpt

Column · sociale media

Een meisje van veertien zoekt op TikTok ‘ben ik depressief’. Binnen vijf video’s krijgt ze een man met paars haar te zien die uitlegt dat depressie betekent dat ze waarschijnlijk trans is.

Dat is geen overdrijving. Dat is hoe het algoritme werkt. Niet kwaadaardig — gewoon optimaliserend. Wat houdt mensen op de app? Content die emoties oproept. Wat roept bij een tienermeisje de sterkste emoties op? Identiteit. Lichaam. Anders zijn. Onbegrip. Daar zit het algoritme op vast.

Wat de app doet

Het Wall Street Journal liet in 2022 met geautomatiseerde nepaccounts zien dat TikTok binnen ongeveer veertig minuten een tieneraccount kan verleiden van algemene content naar zelfbeschadiging, eetstoornissen of seksueel materiaal. Voor gendercontent geldt hetzelfde patroon. Eén klik op ‘voel me niet thuis in mijn lichaam’ en de feed kantelt. Vanaf dat moment is alle content trans, non-binair, omgekeerde gender, top-surgery, hormonen, hormonen, hormonen.

De content is niet objectief. Het zijn jonge mensen die hun eigen transitie als oplossing voorstellen voor elke vorm van onbehagen. Twijfels worden weggepoetst. Detransitioners worden door creators weggehoond. Ouders worden afgeschilderd als de vijand. Kliniek-route is de heldenreis.

Wie repareert dit

Niemand. Zeker de app niet. Zij verdient aan elk uur kijktijd. Niet de overheid. Die zegt ‘mediawijsheid’ en denkt dat dat genoeg is. Niet de ouder. Die heeft de telefoon allang niet meer in beheer. Niet de school. Die mag geen kant kiezen.

Mediawijsheid leert kinderen kritisch te kijken naar advertenties voor frisdrank. Het leert ze niet kritisch te kijken naar therapeutische beweringen van een onbekende man met blauwe lippenstift die zegt dat een dubbele mastectomie haar leven heeft gered. Die wijsheid komt te laat. Eerst de operatie, dan de spijt, dan misschien een aflevering in een Britse documentaire.