Home › Essays › Internet is geen spiegel

Internet is geen spiegel

Een meisje van veertien typt "voel ik me dik of voel ik me een jongen" in de zoekbalk. Binnen drie weken is haar feed gevuld met één antwoord. Over hoe het internet identiteit niet weergeeft, maar voorstelt.

De feed beslist mee

Aanbevelingsalgoritmes belonen intensiteit. Wie blijft kijken, krijgt meer. Wie zoekt op gender, krijgt geen brede overzicht, maar de meest aanstekelijke uitleg: dit verklaart waarom je je rot voelt. Onderzoek van Lisa Littman wijst op patronen van plotseling opkomende dysforie binnen vriendengroepen en clusters — patronen die zonder online aanjaging niet zo geconcentreerd zouden optreden. De spiegel die de feed lijkt te bieden, is in werkelijkheid een aanbieder.

Identiteit als shop

Op TikTok en Tumblr is identiteit een aanbod: trans, non-binair, demi, otherkin, neopronouns, een waaier aan zelflabels die elkaar binnen weken vervangen. Abigail Shrier en Helen Joyce beschrijven hoe meisjes — vaker dan jongens, vaker met angst- en autismeprofielen — zich aansluiten bij identiteitsgroepen die hen begrijpen waar offline-omgeving dat niet doet. Erkenning vinden is mooi. Het probleem ontstaat als die erkenning één traject voorschrijft, en alle afwijkingen daarvan als verraad voelen.

De jongere weet meer dan de ouder, en minder

Een tiener kent de subcultuur beter dan haar ouder. Dat is waar. Maar kennen is iets anders dan overzien. De Cass Review wijst expliciet op de rol van peer- en online-invloed in de explosieve toename van adolescente meisjes die zich aanmelden bij genderklinieken — een toename die volgens elk zorgvuldig rapport niet door biologie te verklaren is. Wat de tiener weet over de scene, is geen substituut voor wat een volwassene weet over zichzelf-op-die-leeftijd.

Spiegels die werken

Een spiegel die echt werkt, weerkaatst en weerstaat tegelijk. Ze laat zien wat je bent, niet wat je deze week zou willen zijn. Vrienden offline, een dagboek, kunst, religie, sport, therapie zonder gender-script — dat zijn spiegels. Het internet is geen kwaad, maar geen spiegel. Wie zichzelf zoekt, moet meer plekken raadplegen dan één feed.