Home › Essays › Onder vrienden niet meer
Samengesteld essay op basis van patronen uit publieke getuigenissen en literatuur. Geen specifiek persoon.
Onder vrienden niet meer
Een verjaardag waar haar naam wordt verzwegen. Een appgroep die haar opeens uit de samenstelling haalt. Over de prijs die mensen betalen omdat ze één vraag stelden.
De norm onder vrienden
Vriendschappen werken op een ongeschreven afspraak: we begrijpen elkaar zonder allerlei dingen te hoeven uitleggen. In de afgelopen jaren is dat ongeschreven contract op één punt herschreven: het is niet meer mogelijk om binnen vriendschap nuances over gender uit te wisselen zonder dat het meteen als positie wordt genomen. Wie zegt "ik snap waarom je twijfelt", krijgt te horen dat hij iemand "ontkent". Dat is de huidige sociale realiteit.
Stilzwijgende standpunten
Het bizarre is dat dit nieuwe contract niet uitgeschreven werd. Niemand werd gevraagd te tekenen. Het ontstond via signalen — een ineens veranderd profielplaatje, een poster in een raam, een hashtag onder een werkmail. Wie de signalen niet kent, valt erbuiten. Wie ze wel kent en weigert mee te tekenen, raakt vrienden kwijt. Helen Joyce noemt dit "preference cascades" die op een gegeven moment kantelen.
De vriendschap die wel hield
De vriendschappen die het uithielden, zijn vaak de oudere. Niet de relaties van het laatste decennium, maar de mensen die je kennen van vóór dit dossier. Met hen kan een gesprek nog gewoon. Een lunch op woensdag waar geen voornaamwoord-controle gebeurt, blijft de gezonde basis. Wat schrijvers als Abigail Shrier en sociologen rondom Coleman Hughes laten zien, is dat deze "kleine kringen" precies de plek zijn waar de twijfel veilig wordt onderhouden tot het brede klimaat weer ruimer wordt.
Vriendschap herstellen
De vriendschappen die verloren zijn, komen niet allemaal terug. Sommige wel, als de scherpste periode voorbij is. Veel mensen vertellen dat oud-vrienden zich na een paar jaar voorzichtig melden — soms met excuses, soms met dezelfde vragen die destijds de aanleiding waren. Wie nu vrienden verliest aan dit onderwerp, hoort niet dat het zijn eigen schuld is. Hij hoort dat de tijd dit deed.