Home › Columns › Het zwijgen van de overheid

Het zwijgen van de overheid

Column · politiek

De Cass Review verscheen in april 2024. Engeland kantelde zijn beleid. Zweden was al om. Finland en Noorwegen ook. De Nederlandse minister van Volksgezondheid zei: we wachten op ZonMw.

Dat ZonMw-onderzoek loopt al jaren. Het rapport komt maar niet. Intussen schrijven Nederlandse klinieken pubertijdsremmers voor aan twaalfjarigen. Intussen blijven huisartsen verwijzen. Intussen worden in de Tweede Kamer slechts enkele vragen gesteld — door één of twee parlementariërs, telkens met dezelfde uitkomst: het ministerie wacht af.

Wachten is een keuze

Afwachten klinkt als prudentie. Dat is het niet. Afwachten is een actieve keuze om geen positie in te nemen, terwijl alle buurlanden er één innemen. Afwachten is goedkoper dan ingrijpen. Afwachten haalt geen krantenkop. Afwachten houdt het Amsterdamse VUmc tevreden. Afwachten beschermt de zittende generatie clinici tegen kritiek.

Wat afwachten niet doet, is kinderen beschermen. Elke maand dat de overheid zwijgt, lopen er nieuwe twaalfjarigen het protocol in. Sommigen zullen dat over tien jaar prima vinden. Anderen niet. Voor die laatste groep is afwachten een definitieve schade.

Wat een overheid zou doen

Een overheid die verantwoordelijkheid neemt, gelast een onafhankelijke nationale review. Niet door de kliniek zelf, niet door belangenpartijen, niet door ZonMw met dezelfde adviseurs als altijd. Door een commissie naar Brits model. Met buitenstaanders. Met systematische evidence-reviews. Met openbare hoorzittingen. Met detransitioners. Met ouders. Met kritische artsen die nu monddood zijn gemaakt.

Tot die review er ligt: een moratorium op hormonale behandelingen voor minderjarigen buiten onderzoeksverband. Zoals in Engeland. Zoals in Zweden. Zoals in Finland. Niet meer wachten. Beslissen.

Het zwijgen van de overheid is geen neutraliteit. Het is een vorm van toestemming voor wat er nu gebeurt.