Ryan T. Anderson — When Harry Became Sally (2018)

Wat het boek doet

Ryan T. Anderson, nu voorzitter van het Ethics and Public Policy Center (bron), publiceerde When Harry Became Sally: Responding to the Transgender Moment in februari 2018 bij Encounter Books (bron). Het boek telt acht hoofdstukken: over de opkomst van het onderwerp in media en politiek, de standpunten van activisten, de verhalen van detransitioners, de biologie en filosofie van sekse, medische behandeling, genderdysforie bij kinderen, gender en cultuur, en wetgeving en beleid. Anderson noemt het wereldbeeld van transactivisten "incoherent" en spreekt van "a new form of Gnostic dualism": het echte zelf zou iets anders zijn dan het lichaam.

Hij bespreekt de psychiater Paul McHugh, die volgens het boek als hoofd psychiatrie van Johns Hopkins de geslachtsoperaties daar in 1979 stopzette, en de psycholoog Kenneth Zucker, die de genderkliniek van het Centre for Addiction and Mental Health in Toronto leidde en daar in december 2015 werd ontslagen. De verhalen van detransitioners ontleent Anderson aan eerder gepubliceerde bronnen: krantenartikelen, blogs en video's van de betrokkenen zelf.

Sterke argumenten

Anderson wijst op het gebrek aan langetermijnonderzoek, op de uitkomsten na geslachtsoperaties en op de verhalen van detransitioners. Over de Nederlandse kliniek van het Dutch Protocol schrijft hij dat alle kinderen die daar puberteitsremmers kregen hun transgenderidentiteit behielden en rond hun zestiende met hormonen begonnen. Volgens hem is het waarschijnlijker dat de remmers die identificatie versterkten dan dat de artsen precies de juiste kinderen selecteerden.

Hij steunt op een Zweeds cohortonderzoek uit 2011 onder alle 324 personen die in Zweden tussen 1973 en 2003 een geslachtsaanpassende behandeling kregen. Het risico op overlijden door zelfdoding was daarin 19,1 keer zo hoog als in de controlegroep (bron). Anderson vermeldt erbij dat het onderzoek niet laat zien of de behandeling de oorzaak van die uitkomsten is.

Behandeling van kinderen met puberteitsremmers noemt Anderson experimenteel. Een systematische review voor de Cass Review concludeerde in 2024 dat onderzoek van hoge kwaliteit naar puberteitsremming ontbreekt en dat over het effect op genderdysforie en op mentale en psychosociale gezondheid geen conclusies te trekken zijn (bron). Dat is een oordeel over de bewijskracht, niet over Andersons filosofische stellingen.

Anderson promoveerde in de politieke filosofie aan de University of Notre Dame en was negen jaar onderzoeker bij The Heritage Foundation (bron).

Beperkingen en kritiek

Amazon haalde het boek in februari 2021 uit de verkoop. Anderson schreef toen dat Amazon hem en zijn uitgever niet had ingelicht en niet op vragen reageerde (bron). In maart 2021 antwoordde Amazon aan vier senatoren dat het ervoor had gekozen geen boeken te verkopen "that frame LGBTQ+ identity as a mental illness". De National Coalition Against Censorship schreef dat het besluit "threatens the marketplace of ideas" (bron). Begin februari 2025 nam Amazon het boek weer in de winkel op, met de verklaring dat het de vorige keer "too restrictive" was geweest (bron).

Anderson leidt een denktank die zich volgens de eigen website richt op "Jewish and Christian public witness" en een "humane conservatism" (bron). Voor wie dat uitgangspunt niet deelt, zullen sommige passages over de menselijke natuur minder dwingend zijn. In het boek schrijft hij dat de waardigheid van mensen die zich als transgender identificeren gerespecteerd moet worden, maar zonder kinderen aan te moedigen tot experimentele transitiebehandelingen.

De auteurs van het Zweedse onderzoek waarschuwen zelf dat hun resultaten niet zo gelezen mogen worden dat de behandeling op zichzelf ziekte en sterfte verhoogt, en dat het onderzoek niets zegt over de werkzaamheid van de behandeling (bron).

Hoe het past in het debat

Het boek verscheen zes jaar voor de systematische reviews van de Cass Review uit 2024. Vergelijk met Shrier en Barnes, en lees ook Debra Soh.