Home › Boekenkast › Lisa Marchiano
Lisa Marchiano — Jungiaanse kritische analyse
16 mei 2026
Een dieptepsychologische lezing van de sterke toename van genderdysforie bij adolescenten, gevoed door Jung en klinische ervaring.
Wat het werk doet
Lisa Marchiano is gecertificeerd Jungiaans analyticus en klinisch sociaal werker; in 2017 had ze een eigen praktijk in Philadelphia. In dat jaar publiceerde ze in het tijdschrift Psychological Perspectives het essay "Outbreak: On Transgender Teens and Psychic Epidemics" (bron), een vroege Jungiaanse lezing van de sterke toename van kinderen en jongeren die zich als transgender identificeren. Het onderwerp kwam volgens het essay in haar eigen praktijk op haar pad, toen een patiënt vertelde dat haar dochter zich als transgender identificeerde; daarna verdiepte ze zich er online en in gesprekken verder in.
Marchiano werkt sinds 1998 als psychotherapeut, rondde in 2011 haar opleiding tot analyticus af bij de Inter-Regional Society of Jungian Analysts en doceert aan het C.G. Jung Institute of Philadelphia (bron). In 2018 begon ze met de Jungiaanse analytici Joseph Lee en Deborah Stewart de podcast This Jungian Life (bron). Volgens Therapy First richtte ze die organisatie in 2021 op met een groep clinici en is ze er bestuursvoorzitter (bron); de organisatie heette eerst Gender Exploratory Therapy Association en kreeg in 2023 haar huidige naam (bron). Haar boek The Vital Spark (2024) gaat over vrouwen die hun eigen kracht terugvinden, aan de hand van sprookjes en verhalen uit haar praktijk; over genderdysforie gaat het volgens de beschrijving van de uitgever niet (bron). Met Stella O'Malley en Sasha Ayad schreef ze When Kids Say They're Trans (2023), een gids voor ouders (bron).
Sterke argumenten
Marchiano brengt iets eigens: Jungs begrip van de psychische epidemie. Ze gebruikt de Jungiaanse taal van archetype, bezetenheid en concretisering, en het sprookje van de rattenvanger van Hamelen als beeld voor volwassenen die kinderen laten weglokken. Ze wijst erop dat zich bij genderklinieken duidelijk meer tienermeisjes dan jongens melden en schrijft te vrezen dat een transgenderidentiteit voor tienermeisjes de nieuwste manier is geworden om ongemak met hun lichaam te uiten (bron).
Haar werk is klinisch geworteld; ze veroordeelt jongeren niet en schrijft dat de meeste, zo niet alle, therapeuten het goed bedoelen. Haar kritiek geldt de praktijk waarin de zelfdiagnose van een jongere direct wordt bevestigd: die helpt volgens haar een klein aantal kinderen, maar kan ook veel vals-positieven opleveren. Ze pleit voor traumasensitieve zorg, een grondige differentiaaldiagnose en volledige informatie over bijwerkingen en risico's (bron).
Beperkingen en kritiek
Het essay is een beschouwing en geen empirisch onderzoek. Marchiano schrijft zelf dat "rapid-onset gender dysphoria" een nieuwe verschijningsvorm is die niet goed is onderzocht. Ze steunt deels op berichten en blogs op internet en op een online enquête onder gedetransitioneerde vrouwen, die twee weken openstond en door meer dan 200 vrouwen werd ingevuld (bron). Haar Jungiaanse begrippen zijn een interpretatiekader en geen bewijs.
Hoe het past in het debat
Marchiano vult een gat: ze geeft betekenis aan wat de adolescent doormaakt, in plaats van slechts statistieken te bespreken. Lees naast Ayad & O'Malley en Stella O'Malley.
Bronnen
- Marchiano, L. (2017). Outbreak: On Transgender Teens and Psychic Epidemics. Psychological Perspectives, 60(3), 345-366. DOI.
- Marchiano, L. (2024). The Vital Spark: Reclaim Your Outlaw Energies and Find Your Feminine Fire. Sounds True.
- Ayad, S., Marchiano, L. & O'Malley, S. (2023). When Kids Say They're Trans. Swift Press; Amerikaanse uitgave bij Pitchstone.
Zie ook
- Sasha Ayad — When Kids Say They're Trans
- Stella O'Malley — When Kids
- Essay: spiegel en verlangen