Home › Interview › Eindexamenkandidaat

"Ik mocht het niet hardop denken" — een eindexamenkandidate van 18

Ze wilde haar profielwerkstuk schrijven over de Cass Review. Haar mentor stuurde haar terug: "te politiek". Haar antwoord werd haar volwassen-wording.

Het idee

"Ik had de Cass Review gelezen. Ik dacht: dit is een groot, methodologisch zorgvuldig rapport — perfect onderwerp voor een PWS. Ik wilde de Engelse situatie vergelijken met het Nederlandse Dutch Protocol. Mijn maatschappijleer-docent was enthousiast. Mijn mentor was dat niet."

"Ze zei: 'dit is te politiek, je krijgt klagende ouders'. Ik vroeg of die klagende ouders dan inhoudelijk gelijk zouden hebben. Ze keek alsof ik die vraag niet had mogen stellen. Ze stuurde me naar 'iets minder gevoelig'. Ik koos uiteindelijk klimaatbeleid in de EU."

Wat ze ervan leerde

"Wat ik leerde is dat school zegt 'kritisch denken' en bedoelt 'kritisch denken in de toegestane richtingen'. Mijn klasgenoten die meeliepen met de Pride-week kregen complimenten. Mijn klasgenoot die zei dat hij vond dat puberteitsremmers experimentele medicatie zijn werd door zijn mentor 'gesignaleerd'. Dat is geen school, dat is een ideologisch kamp."

Wat ze nu doet

"Ik ga rechten studeren. Ik wil de juridische kant zien — Forstater, Bell v Tavistock, de Schotse self-id wet die werd geblokkeerd. Mijn generatie wordt verteld dat 'dit gesprek voorbij is'. Het tegendeel is waar: in elk land waar serieus onderzoek werd gedaan — Engeland, Zweden, Finland — is het zorgmodel omgegooid. Alleen Nederland niet, nog niet."

Wat ze wil zeggen

"Aan klasgenoten: lees zelf. Lees Time to Think. Lees de Cass Review samenvatting — 26 pagina's. Lees Joyce. Vorm een eigen mening. Aan docenten: jullie wijken voor angst voor klachten, en jullie laten je leerlingen daarmee zakken. Een 18-jarige mag in 2026 een mening hebben."