Home › Interview › Jeugdpsycholoog

"Ik mocht niet meer vragen waarom" — een Nederlandse jeugdpsycholoog

Ze werkte vijftien jaar in de jeugd-GGZ en zag het exploratieve gespreksmodel verdwijnen. Wie kritisch was, kreeg een aantekening in zijn dossier.

Hoe de cultuur veranderde

"Toen ik in 2010 begon, was het normaal om bij een jonge cliënt met genderdysforie eerst maandenlang te exploreren: trauma, eetproblematiek, het gezin, seksualiteit, autisme. Een verwijzing naar een gender-team gebeurde alleen als alles anders al stabiel was. Vanaf ongeveer 2018 verschoof dat. Vragen werd 'gatekeeping' en 'gatekeeping' werd 'transfoob'."

"In onze intervisie waren collega's die zeiden: ik vraag niet meer naar trauma als een tiener zegt 'ik ben trans'. Want als ik vraag, kan ik aangeklaagd worden bij de inspectie of bij de tuchtraad. Dat is geen klinische zorg meer, dat is risicomanagement voor de behandelaar."

Wat ze zag

"Meisjes met eetstoornissen die hun ED-team gewoon doorhanteerde, parallel aan een transitietraject. Jongens met duidelijke autisme die binnen drie sessies werden doorverwezen naar VUmc-gender. Tieners die ouders hadden afgesloten en bij ons mochten 'volwassen besluiten nemen' op hun zestiende. Dat is geen zorg, dat is medeplichtigheid."

Waarom anoniem

"Ik heb een hypotheek en een gezin. Collega's die hun naam noemden, raakten verwijzingen kwijt, kregen klachten bij de inspectie, of zagen hun contract niet verlengd. De Cass Review (2024) heeft de Nederlandse beroepsverenigingen daar nog niet toe gebracht zich te verantwoorden — dat zou wel moeten. Ik hoop dat het 'over' is voor mijn pensioen."

Wat ze graag zou zien

"Een Nederlandse versie van de Cass Review. Een eerlijke heroverweging van het 'Dutch Protocol'. Vrijheid voor clinici om weer te vragen waarom een tiener zichzelf haat — zonder dat ze daarvoor uit hun beroep gepest worden. En een netwerk voor jongeren zoals Ayad en O'Malley bieden: exploratief, niet activistisch."