Home › Essays › De arts die bedanken niet mag
Samengesteld essay op basis van patronen uit publieke getuigenissen en literatuur. Geen specifiek persoon.
De arts die bedanken niet mag
Een arts mag van een behandeling afstand nemen als hij die niet kan verantwoorden. Tenzij het in dit dossier gaat. Over de gewetensvrijheid die in de transzorg steeds verder wordt ingeperkt.
De Hippocratische ruimte
Een arts heeft het recht — en de plicht — om een behandeling te weigeren waarvan hij de evidentie onvoldoende vindt. Dat geldt voor experimentele oncologie. Dat geldt voor onbewezen alternatieve middelen. Dat hoort ook te gelden voor hormonale en chirurgische ingrepen bij minderjarigen waarvan de evidentie als zwak wordt geclassificeerd door Cass, NICE, SBU en COHERE. In de praktijk werkt het omgekeerd: een arts die weigert, riskeert klacht, herregistratie, ontslag.
De voorbeelden uit het buitenland
In de VS verloor kinderarts Eithan Haim zijn aanstelling nadat hij interne data over genderzorg bij minderjarigen openbaarde. In Australië werd psychiater Patrick Toohey publiek aangevallen omdat hij intern aandrong op zorgvuldiger beoordeling. In het VK beschrijft Hannah Barnes hoe Tavistock-clinici jaren probeerden hun bezwaar formeel te laten gelden voordat hen werd gevraagd te vertrekken. Dat is geen lijst van uitzonderingen. Dat is een patroon.
Geweten is geen luxe
Een arts die niet meer kan zeggen "deze behandeling acht ik in dit geval niet verantwoord", is geen arts meer. Hij is een uitvoerder van een protocol. In de geneeskunde geldt al eeuwen het tegenovergestelde principe: bij twijfel niet behandelen. Dat principe wordt in de transzorg precies omgekeerd: bij twijfel toch behandelen, want anders verwijt men "weigering". Dat is een omkering die de hele beroepsethiek raakt, niet alleen dit dossier.
Terug naar eigen oordeel
Wat artsen vandaag nodig hebben, is bescherming voor het uitoefenen van hun professionele oordeel — ook als dat oordeel afwijkt van het standaardtraject. Dat is geen recht om patiënten te schaden. Het is precies het tegenovergestelde: het is het recht om patiënten niet te schaden wanneer dat dreigt. Wie dit recht inperkt, ondergraaft de hele geneeskunde.